Ясалма сузлэр перевод на русский

ясалма сузлэр

1 ясалма

ясалма чәчәкләр — иску́сственные цветы́

ясалма ефәк — иску́сственный шёлк

ясалма күн — иску́сственная ко́жа; кожими́т

ясалма җитдилек — напускна́я серьёзность

ясалма елмаю — неесте́ственная улы́бка

ясалма эрелек — де́ланная ва́жность

ясалма имза — подде́льная по́дпись

ясалма сүз — произво́дное сло́во

ясалма фигыль — произво́дный глаго́л

ясалма сөйләшү — говори́ть неи́скренне

үзеңне ясалма тоту — держа́ться неесте́ственно

2 ясалма

3 ясалма

yasalma süz ― производное слово

4 алмаштыргыч

күнне алмаштыргыч — замени́тель ко́жи

ясалма алмаштыргыч — иску́сственный замени́тель

5 ефәк

ефәк белән чигелгән — вы́шито шёлком

ясалма ефәк — иску́сственный шёлк

күлмәклек ефәк алу — купи́ть шёлк на пла́тье

ефәк тән генә киенү — одева́ться (наряжа́ться) в шелка́

ефәк буяу цехы — шёлкокра́сочный цех

ефәк чорнау (урау) — мота́ть шёлк, шёлкомота́ние

ефәк эрләү цехы — шёлкопряди́льня

ефәк эшкәртүче промышленность — шёлкообраба́тывающая промы́шленность

ефәк җеп — шёлковая ни́тка, шелкови́на

ефәк сүс — шёлковое волокно́, шелкови́на

ефәк җил — мя́гкий ветеро́к

ефәк кә төрү — оде́ть в шёлк (шелка́)

ефәк тән генә йөртү — одева́ть то́лько в шёлк (шелка́)

6 иммунизация

ясалма иммуниза́ция — иску́сственная иммуниза́ция

актив иммуниза́ция — акти́вная иммуниза́ция

иммуниза́ция препаратлары — иммунизацио́нные препара́ты

7 иярчен

җирнең ясалма иярчене — иску́сственный спу́тник земли́

8 климат

ясалма кли́мат — иску́сственный кли́мат

кли́мат шартлары — климати́ческие усло́вия

9 көязлек

ясалма көязлек белән — с де́ланным жема́нством

10 кристаллаштыру

ясалма юл белән кристаллаштыру — кристаллизова́ть иску́сственным путём

кристаллаштыру аппараты — кристаллизацио́нный аппара́т

11 мелодраматизм

әсәр ясалма мелодраматизм белән сугарылган — произведе́ние насы́щено иску́сственным мелодрамати́змом

12 мум

бал корты мумы — пчели́ный воск

ясалма мум — иску́сственный воск

мум шәм — воскова́я свеча́

мум фигуркалар — восковы́е фигу́рки

13 орлыкландыру

14 риторика

рито́рика дәресләре — уро́ки рито́рики

ясалма рито́рика — фальши́вая (ло́жная) рито́рика

15 серкәләндерү

читтән серкәләндерүү — перекрёстное опыле́ние

ясалма серкәләндерүү — иску́сственное опыле́ние

җил чәчәкләрне серкәләндерүә — ве́тер опыля́ет цветы́

16 сулык

ясалма сулык — иску́сственный водоём

табигый сулыклар — есте́ственные водоёмы

17 сулыш

аның сулышы тигез — дыха́ние его́ ро́вное

сулыш органнары — о́рганы дыха́ния

җылы сулышын тою — почу́вствовать её тёплое дыха́ние

ясалма сулыш алдыру — де́лать иску́сственное дыха́ние

яз сулышы — дыха́ние весны́

икенче сулыш — второ́е дыха́ние

актык сулышына кадәр — до после́днего дыха́ния (вздо́ха)

сулыш юллары — дыха́тельные пути́

сулыш белән керү — пони́кнуть вме́сте с вдыха́емым во́здухом

шул сулышта ук — в то́т же миг

бер сулышта — в оди́н миг

сулыш алмыйча тыңлау — слу́шать, затаи́в дыха́ние

сулыш киселү; сулыш өзелү — испусти́ть дух

сулыш өрү — вдохну́ть жизнь

сулышны кысып — затаи́в дыха́ние

сулыш алмыйча — затаи́в дыха́ние

18 үстерү

соя үстерү — культиви́ровать со́ю

җимеш агачы үстерү — взрасти́ть плодо́вое де́рево

ясалма кристалл үстерү — вы́растить иску́сственный криста́лл

чәчәк үстерү — расти́ть цветы́

мыек үстерү — отрасти́ть усы́

тырнак үстерү — отрасти́ть но́гти

балалар үстерү — воспи́тывать дете́й

өч бала үстерү — вы́растить трои́х дете́й

кадрлар үстерү — расти́ть ка́дры

талантлар үстерү — взрасти́ть тала́нты

музыкага булган сәләтне үстерү — развива́ть спосо́бность к му́зыке

талантны үстерү — разви́ть тала́нт

хәтерне үстерү — развива́ть па́мять

спорт белән кызыксынуны үстерү — разви́ть интере́с к спо́рту

кисәтүләр кирелекне үстерә — беспреры́вные замеча́ния развива́ют упря́мство

мускуллар үстерү — нарасти́ть му́скулы

корсак үстерү — нарасти́ть брю́хо

машина төзелешен үстерү — развива́ть машинострое́ние

авыл хуҗалыгын үстерү — поднима́ть се́льское хозя́йство

культураны үстерү — повы́сить культу́ру

белемнәрне үстерү — усоверше́нствовать зна́ния

бригадир дәрәҗәсенә үстерү — повы́сить до бригади́ра

товарларга бәяләрне үстерү — повы́сить це́ны на това́ры

19 чәчәк

болын чәчәкләре — луговы́е цветы́

кәнәфер чәчәге — цвет сире́ни

гөл чәчәге — цвето́к ко́мнатного цветка́ (ко́мнатного расте́ния)

чәчәк ата башлау — зацвести́

чәчәк атып бетерү — отцвести́

табигый чәчәк — приро́дный цвето́к

тере чәчәк — живо́й цвето́к

чын чәчәк — настоя́щий цвето́к

чәчәк аттыру — дожда́ться цвете́ния

кода-кодагыйлык чәчәк ата — расцвета́ет кумовство́

ясалма чәчәк — иску́сственный цвето́к

чәчәк кебек чагы — во цве́те лет

жил чәчәге — ветряна́я о́спа

чәчәк микробы — о́спенный микро́б

чәчәк салу (салдыру) — привива́ть о́спу, оспопривива́ние

20 yasalma

yasalma süz ― производное слово

Источник

Татар теленнән дәрес эшкәртмәсе: «Ясалма сузлэр» (3 класс)

Максат: 1) Ясалма сүзләр турында төшенчә бирү; аларның ясалышын аңлату, дөрес язарга өйрәтү ;

2) фикерләү сәләтен, игътибарлылыкны, мөстәкыйльлекне үстерү;

3) төркемнәрдә эшләгәндә ярдәмчеллек, күмәк эш нәтиҗәләре өчен җаваплылык хисләре тәрбияләү.

Шәхескә кагылышлы: белем алуга мотивация формалаштыру,татар теленә карата кызыксыну уяту күнекмәләрен формалаштыру .

Танып-белү УУГ: укытучы ярдәмендә эшне планлаштыру,текстны кабул итү һәм аның эчтәлегендә ориентлашу.Төп төшенчәләрне аеру .

Коммуникатив УУГ: коммуникатив максатлардан чыгып сүзләрне дөрес куллана белү,үз фикереңне әйтә һәм дәлилли белү .

Регулятив УУГ: дәреснең темасын һәм максатын формалаштыру; уку мәсьәләсен кую,хаталарны табу,бәяли алу,төзәтү

— Хәерле көн, укучылар. Көнгә иминлек, бер-беребезгә күтәренке кәеф теләп елмаеп дәресебезне башлыйбыз.

II.Белемнәрне актуальләштерү этабы

Туган телнең серләрен өйрәнү- бөек эш ул”

Юкка гына мәшһүр галимебез, Каюм Насыйри: “Туган телнең серләрен өйрәнү- бөек эш ул”,-димәгәндер.Мин дә сезне белем дәрьясына чумып, туган телнең серләрен өйрәнергә чакырам. Барыгыз да әзерме?

Очрашканнар ди Агач тамыры белән Сүз тамыры.

-Исәнме, мин тамыр! Ә син кем?-дигән ди агач тамыры.

-Мин дә тамыр!- дигән сүз тамыры.

-Син нинди тамыр инде! Миннән зур агачлар үсә, синнән нәрсә үсә ала!-дигән сүз тамыры.

Сүз тамыры ничек җавап биргән икән соң? Дәрес буе без менә шушы сорауга җавап эзләрбез.

Ә хәзер дәреслекнең 27 нче битен ачыгыз һәм дәреслектәге уку мәсьәләсен карагыз. Төркемнәрдә киңәшләшеп, биремне эшләгез. Моның өчен сүз ясалышы турындагы белемнәрегезне, үткән дәрестә ясаган модельне искә төшерегез.

-Нинди сүзләр яздыгыз?

Нәтиҗә: Тамыр сүзгә сүз ясагыч кушымча ялганып, яңа сүз ясалды.

-Чәчелмә хәрефләрдән сүз төзеп бүгенге дәрескә уку мәсьәләсе куегыз.

А м с я л а р ү с ә з л

-Димәк, без бүгенге дәрестә ясалма сүзләрнең ясалышын һәм язылышын өйрәнербез.

Сүзлек эше. Ә хәзер ребус чишәрбез.

IV. Уку мәсьәләсен өлешләп чишү этабы.

-54 нче күнегүнең биремен укыгыз. Төркемнәрдә киңәшләшеп эшләгез.

-Ясалма сүз булсын өчен, нинди кушымча кулланырсыз?

-Сүз ясагыч кушымчаны ничек аерырсыз?

-Сүз ясагыч кушымча ялганса, мәгънә үзгәрә, яңа сүз ясала.

Умарталы, умартачы, умарталык

-Тамырын, кушымчасын билгелибез.

-Бу сүзләр ничек ясалды? Модель төзи барабыз.

Нәтиҗә: тамырга ясагыч кушымча ялганып яңа сүз ясала

Табышмак әйтәм” уены.

Мин хәзер мин сезгә табышмаклар әйтәм. Сез җавабын языгыз.

Ай үтәсен ел үтәм, ди,

Йөрсәм дә бар көчемә. (ташбака)

Эз салып кара тактага,
Ап-ак куян әйләнә.
Әйләнгәләп йөри-йөри
Үзе бәләкәйләнә. (акбур)

Сары эшләпә кигәннәр,

Җем-җем итә күзләре.

Гел кояшка караганда

Кояш төсле үзләре (көнбагыш)

-Су өстендә сары май.

Аягы суда, башы көндә. ( төнбоек)

Минем ике канатым бар-
Ике тимер атым бар,
Йөгәнсез дә иярсез,
Кышын ятмыйм мин эшсез. (тимераяк)

– Нинди ясалма сүзләр яздыгыз? Укып чыгыгыз эле?

Ташбака, акбур. Көнбагыш, төнбоек, тимераяк

— Нинди нәтиҗә ясарсыз?

-Ясалма сүзләр ике сүз кушылып ясала.

— Ничек уйлыйсыз, нинди сүзләргә кушма сүзләр диләр? Алар ничек языла?

Димәк, кушма сүзләр ике тамырдан тора һәм алар кушылып языла.

Модель язып куябыз

2) Рәсемнәрдә бирелгән сүзләрне әйтегез һәм языгыз

Тактадан дөреслеген тикшерегез.

– Болар парлы сүзләр. Ике сүз парлашып яки теркәлеп ясалган. Алар сызыкча аша языла.

Димәк, ясалма сүзләр парлашып ясала. ( Модельгә язабыз)

Нәтиҗә: Парлы сүзләр шулай ук ике тамырдан тора, алар сызык аша языла.

Бал корты, явым-төшем, дус-иш

Озынборын, көнбатыш, җир җиләге

Күзлек, кыңгырау чәчәк, җилкән

Бал корты, җир җиләге, кыңгырау чәчәк

Болар тезмә сүзләр.Алар ике яки берничә сүз тезелеп ясалалар һәм бер мәгънә белдерәләр. Алар бер сорауга җавап бирәләр һәр сүз аерым языла.( Модельгә язабыз)

Димәк, ясалма сүзләр нинди чаралар ярдәмендә ясала?

Тамыр сүз+ ике сүз кушылып ике сүз парлашып ике яки берничә

ясагыч кушымча яки теркәлеп сүз тезелеп

Аллы-гөлле, тиен, башваткыч, карабодай, шәһәр, каз бәбкәсе, батырлык, Туган ил, акыллы, ата-ана, өчпочмак, кача-поса, чыршы, кыңгырау чәчәк, ачкыч

,,Парларын тап” Бирелгән сүзләрдән кушма сүзләр төзе.

Парлы сүзләрне язып бетер:

Татарчага тәрҗемә ит:

Таблицаны тутыр: юл башы,тимер-томыр,көньяк, тимерче, башваткыч, тимер юл, көн-төн, башлык, туган көн, көнлек, тимераяк, өс-баш.

Ясагыч кушымчалы сүз

Ә хәзер юл тамырыннан ясалма сүзләр ясагыз: юллы, юлсыз, юлдаш, юллык, юлчы, юлдашсыз, юлаучы, юллаучы, юлыгу, юлбашчы, юлбашчылык, юл башы.

Укучылар, сүз тамыры нәрсә дип җавап биргән икән. Сез ничек уйлыйсыз.

1. Рефлексив кабатлау

-Нинди уку мәсьәләсен чиштек?

-Белгән белемнәребезгә таянып, нәтиҗәләргә таянып,ысул кулланып

— Дәрес кайсы ягы белән файдалы булды?

— Бүгенге дәрестән үзегез өчен нинди сабак алдыгыз?

-дәрестә эшчәнлегегезне бәяләгез үзбәя

-бер-берегезне бәяләгез (Үзара бәяләү)

4. Алдагы дәрескә проблема кую

-Ясалма сүзләр турында тагы да күбрәк беләсегез киләме?

-Алдагы дәрестә шул сүзләр турында сөйләшербез

Выберите книгу со скидкой:

ОГЭ. География. Новый полный справочник для подготовки к ОГЭ

Математика. Новый полный справочник школьника для подготовки к ЕГЭ

Дошкольная педагогика с основами методик воспитания и обучения. Учебник для вузов. Стандарт третьего поколения. 2-е изд.

Считаю и решаю: для детей 5-6 лет. Ч. 1, 2-е изд., испр. и перераб.

Начинаю считать: для детей 4-5 лет. Ч. 1, 2-е изд., испр. и перераб.

Считаю и решаю: для детей 5-6 лет. Ч. 2, 2-е изд., испр. и перераб.

Пишу буквы: для детей 5-6 лет. Ч. 2. 2-е изд, испр. и перераб.

Русско-английский словарик в картинках для начальной школы

ОГЭ. Литература. Новый полный справочник для подготовки к ОГЭ

ЕГЭ. Английский язык. Новый полный справочник для подготовки к ЕГЭ

Рисуем по клеточкам и точкам

ЕГЭ. Информатика. Новый полный справочник для подготовки к ЕГЭ

БОЛЕЕ 58 000 КНИГ И ШИРОКИЙ ВЫБОР КАНЦТОВАРОВ! ИНФОЛАВКА

Влияние сенсорной интеграции на ребенка с ОВЗ в дошкольный период

Успейте записаться до 17 декабря!

Номер материала: ДБ-985313

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Оцените статью
( Пока оценок нет )
Поделиться с друзьями
Научные работы на RJ-diplom.ru
Adblock
detector